Symposium: Dochters van EVA

Wat (mt)DNA allemaal over uw afkomst kan vertellen

Samenvatting lezingen

Inleiding

Door onze dagvoorzitter prof.emerita dr. Annelies van Bronswijk.

Of het nu om het (verre) verleden gaat of in het heden: de moeder is de spil van het nageslacht. Daarom is het des te vreemder dat datzelfde nageslacht bij het zoeken naar afstamming de vader (s naam) vaak centraal stelt. Misschien is het 'ontzag' voor degene die vaker af- dan aanwezig was, de grond voor deze keuze. Of ligt het toch aan de instelling van de vader. Zoals een boer, die tegen zijn zoons zei, nadat ze hun moeder hadden begraven: “Zo, nu zijn we weer onder elkaar”.

In het eerste lezingen focussen we op de mtDNA mutaties van in Europa levende mensen. Ja zeker mensen, want ook mannen hebben dat mtDNA van hun moeder, het zijn tenslotte HAAR zonen. Daarna horen we hoe die moeders zich over Europa verspreid hebben en hoe je er zelf aan gekoppeld bent. Daarna komen andere aspecten op tafel, zoals intelligentie en risico nemen. Maar ook de heraldische kant van de vrouw in een stamboom en de genetische factor van maternale stambomen in onze voormalige tropische gebieden Suriname en Indonesië. Hun moeders hebben nog vele nazaten in ons kikkerlandje.

Mitochondriën

dr. Maarten Larmuseau voert ons naar de bron van mtDNA: de mitochondriën, die ooit bacteriën waren. Deze ´powerplants´ van de cellen bevatten DNA wat verhoudingsgewijs erg klein is ten opzichte van het DNA in de celkern. Daarom kon het veel eerder worden geanalyseerd en konden er dus ook verschillen worden geconstateerd bij mensen. De Britse geneticus Brian Sykes is één van de grondleggers van dit werk en hij heeft er een zeer goed leesbaar boek over geschreven: De Zeven dochters van EVA. In dat stuk van zijn werk beschrijft hij de verschillen in mtDNA bij Europese vrouwen.

Jager-verzamelaarster, boerin of ruitster

Annelies van Bronswijk concentreert zich nu grotendeels op Nederland. Door middel van mtDNA zijn migraties in kaart te brengen. Sommigen vreedzaam, vermengend, andere bruut en verdringend. De onderzoekers van de website Genographic (onderdeel van National Geographic) hebben hiervan mooie infographics gemaakt.

U kunt ook deel uitmaken van dit onderzoek. Alles wat u hoeft te doen is een vrouwelijke stamreeks ( of matrilineaire kwartierstaat) tot minstens 17e eeuw op te sturen met de naam van de haplogroep van uw mtDNA. Haar advies is ook dat te laten doen bij Genographic omdat deze site uw persoonsgegevens niet noteert als u dat niet wilt. Privacy is hierbij dus gewaarborgd. Kijk verder op de site bij ´Doe ook mee´ (www.DNAinTiel.nl).

Gemarenteerd aan de IJSMAN, BEATRIX of de vermoorde TSAAR?

Volg je moederslijn met je mtDNA en je komt dan bij de oerbevolking van de Lage Landen. Die marentatie als tegenhanger van de parentatie geeft ook informatie naar linken van koninklijke bloede. Deze lezing gaat van nu naar toen en omgekeerd. Uw mtDNA geeft een koppeling naar één van de zeven Europese dochters van EVA volgens Bryan Sykes, zoals beschreven in zijn boek. Omgekeerd kunnen vanuit die zeven dochters koppelingen worden gelegd naar de Royals van Europa. Marie-José Verheijen-Blomme komt in deze lezing met verrassende conclusies.

Vrouwelijke kenmerken

Psycholoog en prof.emeritus Don Bouwhuis verteld 's middags over de overeenkomsten en verschillen tussen (groot)ouders en hun (klein)kinderen. Welke eigenschappen, talenten, karaktertrekken zijn aangeleerd of doorgegeven. Er zit tenslotte een heleboel opgesloten in het DNA wat we van onze ouders meekrijgen. Zou daar ook intelligentie bij zitten?

De onbekende lezing

Wat nog niet bekend is, kan niet worden beschreven. We doen ons best hier zo spoedig mogelijk meer duidelijkheid over te geven.

De wapens der dochteren

Willem van Zon is heraldicus en lid van het Nederlands College Heraldiek. Hij zal in deze lezing in gaan op vrouwelijke familiewapens. Die werden al heel vroeg afgebeeld. Een belangrijk onderdeel van zijn lezing is het werk van de Wapenkoning van de Oostenrijkse keizer Leopold I. Toch bleef dit een ondergeschoven kindje tot in 2017 het Nederlands College Heraldiek dit onderwerp weer in ere herstelde.

De Njai: Onze Indische stammoeder

Wie kent ze niet: de mensen met Indische roots? Hun stammoeder komt veelal uit Insulinde en is vaak van Javaanse of Chinese oorsprong. Welke dochters van EVA worden gevonden bij de nakomelingen van ´Oma Tjang´? Dr. Maarten Fornerod is geneticus en lid van de Indische Genealogische Vereniging en gaat ons daar veel meer over vertellen.

Van Afrika naar Amsterdam via Suriname

Zoek een genetische 'meltingpot' en je bent welkom in Suriname. Afstammelingen van alle werelddelen zijn aanwezig. Drs. Cynthia McLeod-Ferrier is Neerlandica en schrijfster (o.a. Van ´Hoe duur was de suiker?´) en lid van de Stichting voor Surinaamse Genealogie. Zij kent zowel van buiten als van binnen de Surinaamse samenleving en heeft veel informatie over afkomst en genealogisch profiel. Hiermee wordt onze DNA dag afgesloten.

Terug naar het programma